Ông Nguyễn Văn Lý, Phó Tổng giám đốc NHCXH Việt Nam (Ảnh: HNV)
Đây cũng là thông tin được ông Nguyễn Văn Lý, Phó Tổng Giám đốc NHCSXH chia sẻ với báo chí một số nội dung về nguồn vốn, lãi suất, chính sách ưu đãi của chương trình cho vay này.
Theo ông Nguyễn Văn Lý, từ ngày 01/4/2019 mức lãi suất cho vay ưu đãi của NHCSXH áp dụng đối với các khoản vay có dư nợ trong năm 2019 để mua, thuê mua nhà ở xã hội; xây dựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa nhà để ở theo quy định tại Nghị định 100/2015/NĐ-CP ngày 20/10/2015 của Chính phủ về phát triển và quản lý nhà ở xã hội là 4,8%/năm. Người vay bao giờ cũng muốn vay với lãi suất thấp. Với các chương trình cho vay ưu đãi của NHCSXH nói chung và chương trình cho vay NƠXH nói riêng lãi suất thấp quá thì ngân sách Nhà nước phải bù lỗ nhiều. Khi bù lỗ nhiều cũng gây áp lực ngược lại ngân sách và nguồn vốn bố trí cho vay có thể sẽ thấp đi và ít người được vay.
Cho vay NƠXH là chương trình cho vay dài, Chính phủ cũng đã phê duyệt khung lãi suất cho vay nhà ở xã hội tại NHCSXH đến hết 2020 tối đa không vượt quá lãi suất cho vay của các tổ chức tín dụng do Nhà Nước chỉ định để cho vay nhà ở xã hội theo Nghị định 100/2015/NĐ-CP. Hiện nay, lãi suất của các tổ chức tín dụng có tham gia cho vay nhà ở xã hội do Nhà nước chỉ định là 5%/năm nên NHCSXH tính toán đề xuất các Bộ, ngành trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt mức lãi suất cho vay năm 2019 là 4,8%/năm. Lãi suất cho vay NƠXH được Chính phủ ban hành theo từng năm. Nhìn tổng thể, NHCSXH cho rằng lãi suất cho vay trong năm nay ở mức như vậy là hợp lý.
Thực tế, NHCSXH đã từng triển khai các chương trình tín dụng liên quan đến nhà ở như chương trình cho vay hỗ trợ hộ nghèo làm nhà ở (giai đoạn 1 theo Quyết định số 167/2008/QĐ-TTg, giai đoạn 2 theo Quyết định 33/2015/QĐ-TTg), cho vay nhà ở vùng thường xuyên ngập lũ Đồng bằng sông Cửu Long, cho vay hỗ trợ hộ nghèo xây dựng nhà ở phòng, tránh bão, lụt khu vực miền Trung. Tuy nhiên, điểm khác cơ bản của chương trình cho vay NƠXH lần này là đối với cho vay NƠXH theo Nghị định số 100/2015/NĐ-CP không phải là một gói tín dụng mà đây là một chương trình dài, nguồn vốn không hạn định, hằng năm Chính phủ cân đối ngân sách để bố trí vốn sang NHCSXH thực hiện cho vay. Chương trình cho vay này còn thể hiện quyết tâm của Đảng, Nhà nước để thực hiện đảm bảo các tiêu chí về nhà ở trong công tác bảo đảm an sinh xã hội. Trong thời gian tới, chương trình cho vay NƠXH sẽ trở thành một trong những trụ cột trong các chính sách an sinh xã hội.
![](http://dangcongsan.vn/DATA/0/2019/04/nha_o-11_10_16_824.jpg)
Ông Nguyễn Văn Lý nhấn mạnh "Cho vay nhà ở xã hội sẽ trở thành một trụ cột của công tác an sinh" (Ảnh: HNV)
Phân tích về ưu đãi của chương trình dành cho người nghèo, người thu nhập thấp có nhu cầu mua, thuê mua, xây dựng, sửa chữa nhà ở, Phó Tổng giám đốc Nguyễn Văn Lý nhấn mạnh: ưu đãi đầu tiên là nếu thuộc đối tượng vay vốn khi vay chương trình này thì người vay đã được hưởng ưu đãi về lãi suất cho vay của chương trình này hiện nay thấp hơn so với lãi suất cho vay NƠXH của các NHTM. Kế đến là thời gian vay tối thiểu 16 năm và tối đa khoảng 25 năm để người dân có điều kiện tiết kiệm để trả nợ. Ví dụ, so sánh với trường phải đi thuê nhà để ở nếu không có chương trình cho vay này. Nhưng khi vay vốn chương trình này thì cũng số tiền tiền bỏ ra để trả tiền thuê nhà hàng tháng, họ sẽ dùng số tiền này để trả nợ gốc và nợ lãi cho ngân hàng, thì sau 16 - 25 năm căn nhà đó là của họ. Tiếp theo là, người vay nhận được ưu đãi từ cách thức phục vụ của NHCSXH. Chính sách được công khai, nhận được sự hướng dẫn, giám sát của hội, đoàn thể chính quyền địa phương trong việc vay vốn và không mất chi phí khi đi xác nhận tại địa phương. Trường hợp gặp rủi ro sẽ được xử lý theo quy định hiện hành như đối với các đối tượng chính sách khác.
Không phủ nhận về những lo ngại về rủi ro trong các hoạt động tín dụng. ông Nguyễn Văn Lý thẳng thắn thừa nhận: hoạt động tín dụng luôn kèm rủi ro, do đó, chúng tôi cũng đã lường trước và trích lập dự phòng rủi ro trong hoạt động hàng kỳ nhằm bảo toàn nguồn vốn của Chính phủ. Hiện nay, nợ quá hạn thực hiện các chương trình cho vay của toàn hệ thống NHCSXH chỉ chiếm 0,42% tổng dư nợ. Đối với cho vay NƠXH chúng tôi cũng trích lập dự phòng. Nếu người vay gặp rủi ro, chúng tôi sẽ căn cứ mức độ rủi ro để xử lý công khai theo đúng quy định.
Một trong những giải pháp kiểm soát rủi ro đó là đảm bảo quy trình kiểm soát cho vay. Theo đó, hiện nay, NHCSXH có quy trình, thủ tục cho vay rõ ràng, bình xét cho vay từ dưới cơ sở, đảm bảo dân chủ, công khai thông qua chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác, hệ thống Tổ Tiết kiệm và vay vốn, Trưởng thôn để chuyển tải vốn tín dụng chính sách đúng đối tượng thụ hưởng, đồng thời nâng cao chất lượng tín dụng.
“Với trường hợp vay vốn để xây mới, cải tạo hoặc sửa chữa nhà, trước mỗi lần giải ngân theo tiến độ công trình, chúng tôi đều tiến hành kiểm tra và nghiệm thu. Với cho vay để mua, thuê mua NƠXH, chúng tôi ký Hợp đồng 3 bên với chủ đầu tư và người vay vốn để bản đảm trách nhiệm các bên. Trong 5 năm, căn hộ đó không được bán sang nhượng, đảm bảo vốn vay đến đúng đối tượng và đối tượng sử dụng đúng mục đích. Chúng tôi thường xuyên kiểm tra thực tế và khắc phục ngay một số lỗi cơ bản liên quan đến giấy tờ, chữ ký đảm bảo hỗ trợ tốt nhất cho người vay vốn” – ông Nguyễn Văn Lý cho biết.
“Vấn đề lớn nhất hiện nay mà chúng tôi tổng hợp theo các kiến nghị của địa phương, các đoàn giám sát là cần phải tăng thêm nguồn vốn. Theo tính toán của Bộ Xây dựng, trong giai đoạn đến năm 2020 tổng nhu cầu nguồn vốn này khoảng trên dưới 18.000 tỷ đồng, nhưng hiện nay nguồn vốn mới bố trí được hơn 2.000 tỷ đồng. Năm 2018, NHCSXH giải ngân gần 1.000 tỷ đồng. Dự kiến năm 2019, Chính phủ bố trí nguồn vốn 663 tỷ đồng, chúng tôi huy động đối ứng thêm một nửa nữa là có tổng nguồn vốn 1.326 tỷ đồng” – Phó Tổng giám đốc Nguyễn Văn Lý cho biết. |
Lê Anh (ghi)